Samenwerking GNMI interview

Bereikbaarheid, leefbaarheid, economie en woningbouw zijn steeds sterker met elkaar verweven. SmartwayZ.NL helpt overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke partners in Zuid-Nederland om die opgaven in samenhang aan te pakken. Netwerkmanager Andreas Welz ziet daarbij een duidelijke verschuiving: van investeren in infrastructuur naar het slimmer organiseren van mobiliteit.

Nieuwe wegen zijn niet altijd het antwoord

SmartwayZ.NL ontstond vanuit de behoefte om mobiliteitsvraagstukken anders aan te pakken. Grote infrastructurele plannen in Zuid-Nederland, waaronder ontwikkelingen rond de Knoop Eindhoven, liepen vast. Dat maakte duidelijk dat uitbreiding van infrastructuur niet altijd de oplossing is. "De mobiliteitsopgaven zijn te groot en te complex geworden voor één organisatie of één oplossing", vertelt Andreas. "Mobiliteit raakt woningbouw, economie, leefbaarheid en gedrag. Daarom kijken we veel breder dan alleen naar infrastructuur. Die integrale aanpak vormt de basis van SmartwayZ.NL. We brengen partijen bij elkaar, ontwikkelen nieuwe kennis en helpen innovatieve projecten van de grond te krijgen. We fungeren als aanjager van vernieuwing en samenwerking in de regio.”

Mobiliteit hoort aan de tekentafel

"Mobiliteit wordt nog te vaak pas besproken als een gebiedsontwikkeling al grotendeels is uitgewerkt. Dan ben je eigenlijk te laat,” vertelt Andreas. “Wij willen mobiliteit juist vanaf het begin meenemen. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is het MobiliteitsProgramma van Eisen (MPvE). Daarmee kunnen gemeenten al in een vroeg stadium nadenken over bereikbaarheid, ruimtegebruik en leefkwaliteit. Mobiliteit wordt zo geen sluitpost, maar een sturend onderdeel van de planvorming.” Daarnaast ondersteunt SmartwayZ.NL gemeenten bij het beter benutten van fiets, openbaar vervoer en lopen. Met behulp van data en gedragskennis wordt inzichtelijk waar kansen liggen om reizigers vaker voor duurzame alternatieven te laten kiezen. Ook brengt het programma gemeenten in contact met innovatieve bedrijven. Via Start Up in Residence werken overheden samen met startups aan concrete mobiliteitsvraagstukken. Dat levert nieuwe ideeën op en helpt gemeenten sneller te experimenteren met innovatieve oplossingen.

Lopen is geen bijzaak

Waar mobiliteitsbeleid jarenlang vooral draaide om auto's en infrastructuur, ziet SmartwayZ.NL een duidelijke verschuiving naar actieve mobiliteit. "We zijn er trots op dat lopen steeds vaker wordt gezien als een volwaardige mobiliteitsvorm", zegt Andreas.  "Niet als bijzaak, maar als onderdeel van het mobiliteitssysteem naast de fiets, openbaar vervoer en de auto. Die ontwikkeling vraagt om andere keuzes in de inrichting van de openbare ruimte. Lopen draagt niet alleen bij aan bereikbaarheid, maar ook aan gezondheid, ontmoeting en leefbaarheid. Daarom investeren we, samen met partners, in kennis over loop-, fiets- en OV-potentie en onderzoeken we waar gedragsverandering mogelijk is.”

Gemeenten hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden

Volgens Andreas werken veel gemeenten aan vergelijkbare vraagstukken, maar gebeurt kennisuitwisseling nog lang niet altijd vanzelf. "De ene regio heeft veel ervaring met gebiedsontwikkeling, een andere met fietsbeleid, gedrag of participatie. Door kennis beter te delen kunnen we sneller leren wat werkt en wat niet." Juist daarin ziet hij ook een belangrijke rol voor GNMI. SmartwayZ.NL brengt praktijkervaring uit de regio samen, terwijl GNMI gemeenten en regio's in heel Nederland met elkaar verbindt. "Die combinatie is waardevol. Wij kunnen laten zien wat in de praktijk werkt en via GNMI  kunnen die ervaringen breder worden gedeeld. Tegelijkertijd halen wij weer inzichten uit andere regio's op."

Bereikbaarheid is een ruimtelijke opgave

De komende jaren wordt de samenhang tussen mobiliteit, ruimte en economie alleen maar belangrijker. Volgens Andreas verschuift de aandacht steeds meer van doorstroming naar maatschappelijke doelen zoals leefbaarheid, gezondheid en brede welvaart. SmartwayZ.NL werkt daarom niet alleen aan nieuwe inzichten, maar ook aan concrete instrumenten. Een voorbeeld daarvan is de Meerjarige Multimodale Agenda (MMA) Zuid-Nederland, waarmee overheden gezamenlijk richting geven aan de bereikbaarheidsopgave en investeringen beter op elkaar afstemmen. "De toekomst van mobiliteit draait niet alleen om nieuwe infrastructuur", zegt Andreas. "Het gaat vooral om slimme keuzes in hoe we onze ruimte organiseren en hoe we mensen helpen om duurzaam en efficiënt te reizen. Voor gemeenten betekent dat integraal denken, samenwerken en kennis delen. Precies daarin wil SmartwayZ.NL ook de komende jaren een aanjagende rol blijven spelen.”

Bron: https://gnmi.nl/nieuws/784-smartwayz-nl-verbindt-bereikbaarheid-woningbouw-en-leefbaarheid